Kayseri'nin merkezinde yer alan Kayseri Kalesi, tarih boyunca stratejik önemini hiç kaybetmedi. Tarihçiler, kalenin en eski izlerinin M.S. 3. yüzyıla, Roma İmparatoru Gordianus dönemine ait olduğunu söylüyor. Dönemin sikkeleri bu bilgiyi doğruluyor. O dönemde kale, Roma'nın doğu sınırlarını koruyan önemli bir savunma noktasıydı.

ROMA VE BİZANS KALE DUVARLARINI GÜÇLENDİRDİ

Kalenin ilk temellerini Roma İmparatorluğu attı. Daha sonra, 6. yüzyılda Bizans İmparatoru Justinianus surları daha da güçlendirdi. Prokopius'un kayıtlarına göre, Justinianus kaleyi hem askeri bir üs hem de halk için bir sığınak olarak kullandı.

SELÇUKLU MİRASI VE YENİDEN ŞEKİLLENİŞ

Malazgirt Zaferi'nin ardından Anadolu kapıları Türklere açıldı. Sonrasında Kayseri ve çevresi Selçuklu Türkleri'nin eline geçti. Bu dönemde kale yalnızca bir savunma hattı değildi; aynı zamanda şehrin yönetim merkeziydi.

• I. Alaeddin Keykubad ve I. İzzeddin Keykâvus dış surları onardı. Onlar yeni burçlar ve kapılar da ekledi.
• Ayrıca Selçuklu mimarisinin taş işçiliği ve anıtsal özelliklerini yansıtan detaylarla kaleyi yeniden tasarladılar.

OSMANLI'DA ASKERİ VE KÜLTÜREL MERKEZ

Dulkadiroğulları Beyliği'nden Emir Hüsami Hasan Bey, kalenin iç yapısını 1411 yılında büyük bir onarımdan geçirdi. Ardından 1467'de Osmanlı ordusu, Gedik Ahmed Paşa'nın komutasında kaleyi ele geçirdi. Osmanlılar kaleyi askeri bir üs olarak kullanmakla kalmadı; aynı zamanda buraya Fatih Camii'ni de inşa ettiler. Dahası, Osmanlılar doğuya yönelik seferlerinde kaleyi bir lojistik üssü olarak değerlendirdi.

ZORLU YILLAR VE İHMAL DÖNEMİ

Kale, yüzyıllar boyunca birçok savaşa tanıklık etti:

• 1243 Moğol Kuşatması: Moğollar tünellerle surları aştı ve şehri işgal etti.
• 1490 Memlük Saldırısı: Memlük kuvvetleri kaleyi geçici olarak ele geçirdi, fakat kısa sürede Osmanlılar kaleyi geri aldı.
• 1651 Celâli İsyanları: Kürd Mehmed Ağa'nın liderliğindeki isyancılar kaleyi ele geçirdi ve şehirde büyük yıkım yaşandı.

YENİDEN AYAĞA KALKIŞ VE RESTORASYON

Cumhuriyet dönemiyle birlikte kale uzun yıllar boyunca ihmal edildi. İç kale alanı, meyve-sebze pazarı ve gecekondu yapılaşmasıyla doldu. Ancak 2000'li yıllarda Kayseri Büyükşehir Belediyesi harekete geçti. Belediye, 2013'te kapsamlı bir restorasyon projesi başlattı. 40 milyon TL'yi aşan bir yatırımla kale tamamen boşaltıldı. Sonrasında burçlar, devriye yolları ve iç odacıklar restore edildi.

GÜNÜMÜZDE BİR KÜLTÜR MERKEZİ

2019 yılında kale içi alan, Kayseri Arkeoloji Müzesi olarak kapılarını ziyaretçilere açtı. Müze, Kültepe tabletleri gibi Anadolu tarihine ışık tutan binlerce yıllık eserle doldu. Bugün Kayseri Kalesi, yalnızca bir müze değil. Ayrıca atölyeler, sergi salonları ve konser alanlarıyla canlı bir kültür ve sanat merkezi haline geldi. Taş duvarlarının ardında bir milletin hafızasını saklayan Kayseri Kalesi, geçmişle geleceği buluşturan benzersiz bir zaman kapısıdır. KAYNAK: denizpostasi.com