1907 yılına kadar Osmanlı İmparatorluğu’nun tek hukuk okulu 1874 yılında Mekteb-i Hukuk-u Sultani adı ile kurulan ve 1878 yılında adı Mekteb-i Hukuk-u şahane olan Hukuk Mektebi idi.
Tek bir mektebin ihtiyaca yeterli olmaması ve müstantik (sorgu hakimi) ve hakim yetiştirilmesi için Selanik, Halep, Beyrut ve Konya’da birer hukuk mektebi açılması konusunda 10 Eylül 1907 tarihinde bu dört vilayete tezkire gönderilmişti. Halep’te kurulması planlanan okul daha sonra ani bir kararla Bağdat şehrine açılmıştır. Bu tezkire üzerine Konya’da Mevlana Müzesi yakınındaki Sedirler Mahallesi’nde, bugün Koyunoğlu Müzesi civarına düşen ve Çelebi Konağı diye bilinen büyük bir konak tahsis edilmişti.
Mektebin açılış töreni Konya Vilayeti ileri gelenlerinin de katılımıyla 1 Mart 1908 Cumartesi günü yapılmıştır. Mektebin ilk müdürlüğüne Meclis-i Maarif üyesi Emrullah Efendi getirilmiştir. Mecelle ve Usul-i Fıkıh muallimi Yalvaçlı Ömer Vehbi Efendi, Fıkıh ve Ahkam-ı Evkaf muallimi Sivaslı Ali Kemali Efendi, Hukuk-u Feraiz muallimi Şeyhzade Ahmet Ziya Efendi, Mecelle muallimi Mehmet Vehbi (Çelik) Efendi öğretim kadrosundan bazı kişilerdir.
Mektep 12 Ekim 1909’da Sanayi Mektebi (daha sonra Erkek Sanat Enstitüsü) binasına nakledilmiştir. Mektepten Konya’da bulunduğu 11 yıl zarfında 134 öğrenci mezun olmuştur. Selanik ve Bağdat’ın düşman tarafından işgal edilmesiyle bu iki vilayetteki hukuk mekteplerinin talebe ve muallimlerinden bir kısmı Konya Hukuk Mektebi’ne, diğer bir kısmı da İstanbul Hukuk Mektebi’ne nakledilmiştir. Mektep, 1. Dünya Savaşı ve Mondros Mütarekesi ardından yaşanan sıkıntılar arasında 15 Mart 1919 tarihinde kapatılmıştır.
Mektep Müdürleri
- Emrullah Efendi
- Hilmi Bey
- Aleaddin Bey
- Fethi Bey
- Sinoplu Hüseyin Refik (Kırış) Bey
- Mustafa Şeref Bey
- Sinoplu Hüseyin Refik (Kırış) Bey tekrar
Okutulan dersler ve Muallimlerinden bazıları
Bugün hukuk fakültelerinde okutulan derslerin hemen hemen tamamı , o dönemlerdeki mektep-i hukuklarda da okutulmuştur.
. Ömer Vehbi Efendi , Konya İrfaniye Medresesindeki görevine devam etmiş, Darülhilâfeilaliye Medresesinde müderrislik , Konya Mebusluğu ve müftülüğünde bulunmuştur. MECELLE ve USUL-İ FIKIH (İSLÃM DİN ve AHLÃK KAİDELERİ) derslerine,
. Sivaslı Ali Kemali Efendi , muhtelif medrese ve mekteplerde hocalık etmiş, Müdafâ-yı Hukuk Cemiyeti Reisi iken, menfur DELIBAŞ olayında şehit edilmiştir. Kitabü’n Nikâh , 4. sınıfta ; USUL-i FIKIH , ARAZİ KANUNU ve AHKÃM-I EVKAF derslerine,
. Şinasi Bey , Konya Umur-i Hukukiye müdürlüğü görevlerinde bulunmuş , bilâhire İstanbul’da avukatlık yapmıştır. Bu zat da HUKUK-İ ESASİYE (ANAYASA) , HUKUK-i DÜVEL (DEVLETLER HUKUKU) ve İDARE HUKUKU derslerine,
. Selim Sabit Efendi , Konya’da avukatlık yapmışve MECELLE ve TİCARET-i BERRİYE (KARA TİCARET HUKUKU) derslerine,
. Nalbantzade Hilmi(Aksoy), Konya Baro Reisliğinde ve Ankara Maiye Vekâletinde müşavirlik görevlerinde bulunmuş, TİCARET-İ BAHRİYYE (DENİZ TİCARETİ HUKUKU) SAKK-I HUKUK ve SAKK-İ CEZA ( HUKUK ve CEZA TUTANAKLARI) derslerine,
. İbrahim Hesabi Bey , Milli mücadele döneminde kurulan derneklerde görev almış, USUL-İ CEZAİYE ve KANUN-i CEZA derslerine,
. Mehmet Tahir Bey, MECELLE, FERAİZ ( MİRAS HUKUKU) ve VESAYA (VASİYET HUKUKU) derslerine,
. Numan Sabit Bey, İKTİSAT ve MALİYE derslerine,
. Ahmet Ziya Efendi , İslâh-ı Medaris muallimlerinden , FERAİZ(MİRAS HUKUKU) derslerine,
. Müderris Hadimli Mehmet VEHBİ Efendi KİTABÜL VESAYA derslerine,
. Haki Bey - Müdde-i Umumi muavini- HUKUK-İ CEZA derslerine,
Maarif Müdürü Hulusi Efendi, HUKUK-İ DÜVEL (DEVLETLER HUKUKU) derslerine,
. EMRULLAH EFENDİ (mektebin ilk müdürü) MUKADDEME-İ İLMİ-İ HUKUK ( HUKUK BAŞLANGICI) derslerine girmişlerdir.
Muhtemelen bu kadro daha geniştir, bu isimler tesbit edebildiklerimizdir.
Mektebin tedris süresi dört yıl olup , buraya yedi yıllık İdadî tahsilini tamamlıyan öğrenciler imtihanla alınmıştır. İlk öğrencilerin çoğu , aynı zamanda icazetli medrese mezunudur. Talebenin çoğunluğu Arapça, Farsça ve Fransızca lisanına vâkıf , iyi yetişmiş olarak hukuk tahsiline başlamaktadır.
.
Tanınmış Mezunlar
- Ahmet Enver Özgen- TBMM III. Dönem İzmir Milletvekili
- Ahmet Nazif Özalp- TBMM I. Dönem Samsun Milletvekili
- Ali Haydar Uçgun- TBMM IV. Dönem Antalya Milletvekili
- Eyüp Sabri Hayırlıoğlu- TBMM II. Dönem KONYA Milletvekili
- Hadi Arıbaş- Aksaray Belediye Başkanı, TBMM IX. Dönem Niğde Milletvekili
- Hakkı Hami Ulukan- TBMM I. Dönem Sinop Milletvekili
- Halis Ulusan- TBMM VIII. Dönem KONYA Milletvekili
- Muharrem Celal Bayar- TBMM VI. Dönem Kastamonu Milletvekili
- Mustafa Fevzi Karaağaç- TBMM II. Dönem KONYA Milletvekili
- MUSTAFA ŞEVKİ ERGUN- Konya Belediye Başkanı, TBMM VI, VII ve VIII. Dönem KONYA Milletvekili
- Musa Kazım Gürel- Konya Belediye Başkanı, TBMM III. Dönem Aksaray, IV, V ve VI. Dönem KONYA Milletvekili
- Musa Kazım Onar- TBMM I, II ve III. Dönem KONYA Milletvekili
- Süleyman Necati Güneri- TBMM I. Dönem Erzurum ve V. Dönem Zonguldak Milletvekili
- Şaban Höcek- TBMM IV. Dönem KONYA Milletvekili
Konya Mektep-i Hukuk konusu için daha detaylı bilgi, araştırmacı yazar av. Mehmet Ali Uz’un hazırladığı ,Eylül 2006 baskı Konya Barosu yayınlarından KONYA HUKUK ve BARO TARİHÇESİ adlı kitapta bulunabilir.
