Türkiye'de milyonlarca emekli ve memur, gözlerini haber ekranlarına ve cep telefonlarına dikti. Bugün, ülke genelinde emekli maaşları ve memur maaşları için belirlenecek olan zam oranları, vatandaşların büyük bir merakla beklediği gelişmeler arasında yer alıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, Bakan Mehmet Şimşek'e verdiği talimat ve en düşük emekli maaşı için belirlenen rakamların netleşeceği bu kritik günde, ekonomi ve finans dünyası adeta nefesini tutmuş durumda. İşte, emekli ve memur maaşlarına dair merak edilen tüm detaylar...
Sabah Gazetesi'nden Mete Dirice'nin haberine göre Ocak 2024'te emekli ve memura yapılacak zam oranı bugün belli olacak. TÜİK'in bugün saat 10:00'da Aralık ayı verisini açıklaması sonrası emekli maaşı ve memur zammı için 6 aylık enflasyon farkı kesinleşecek. 6 aylık enflasyon oranı sonrası refah payı hariç emekli kök maaş zammı belli olacak.
3 DÜZENLEME GELİYOR
Yeni yılda uygulanacak asgari ücret AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın son dokunuşuyla yaklaşık yüzde 12 refah payı ile belirlendi. Sırada emekli kök maaş zammı, memur maaş zammı ve en düşük emekli maaşı olmak üzere 3 düzenleme var.
* Emekli kök maaş zammı
* Memur ve memur emeklisi zammı
* En düşük emekli maaşı ve refah payı düzenlemesi
REFAH PAYI MASADA OLACAK
TÜİK'in Aralık ayı enflasyon rakamlarını açıklaması sonrası 6 aylık enflasyon farkı belli olacak. Bununla beraber refah payı hariç emekli kök maaş zammı ve memur maaş zammı hesaplanacak.
Ocak ayının ilk yarısında emekliye refah payı değerlendirilecek ve en düşük emekli maaşı düzenlemesi yapılacak. Refah payı ve 7500 TL olarak uygulananan en düşük emekli maaşı için Meclis düzenlemesi gerekiyor.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI İÇİN TALİMAT
AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, emekli ve memur zammı için Bakan Vedat Işıkhan'dan gerekli hazırlıkların tamamlanmasını isterken, Bakan Mehmet Şimşek'e de özellikle düşük gelir grubu için bütçe sınırlarını sonuna kadar zorlaması talimatını verdi. Özellikle en düşük emekli maaşı için düzenlemenin yapılması bekleniyor.
5 AYLIK ENFLASYON ORANI KAÇ?
TÜİK'in geçtiğimiz ay açıkladığı Kasım ayı enflasyon oranı yüzde 3,28 olurken, 5 aylık enflasyon da yüzde 33,66 olarak kayıtlara geçti. Buna göre 5 aylık emekli zammı da yüzde 33,65 olurken, toplu sözleşme dahil memur zam oranı da yüzde 45 oldu. Yani bundan sonraki enflasyon verisi sıfır bile çıksa bu zam oranları kesinleşmiş oldu.
6 AYLIK ENFLASYON BEKLENTİSİ YÜKSEK
Merkez Bankası 2023 yılının son anketini paylaştı. Aralık ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre 2023 yılının tamamı için enflasyon beklentisi yüzde 65,39 oldu. Ekonomistlerin bu beklentisinin gerçekleşmesi durumunda Tüketici Fiyat Endeksi'nin 1866,34 seviyesine yükselmesi bekleniyor. Buna göre 6 aylık enflasyon beklentisi de yüzde 38,08 oldu.
EMEKLİ ZAMMI VE MEMUR MAAŞLARI HESAPLAMA TABLOSU
Aralık ayı Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre emekli ve memur zammı hesaplama tablosu şöyle oluştu:
6 aylık enflasyon beklentisi: Yüzde 38,08
Refah payı hariç hesaplanan SGK ve Bağ-Kur emekli zammı: Yüzde 38,08
Memur enflasyon farkı: Yüzde 30,26
Toplu sözleşme zammı: Yüzde 15
Memur zammı: Yüzde 49,80
EMEKLİ MAAŞI VE MEMUR ZAMMI NASIL HESAPLANIYOR?
SGK, Bağ-Kur emekli zammı Ocak ve Temmuz dönemi olmak üzere senede 2 kez belirleniyor. 6 aylık enflasyon oranı doğrudan emekliye zam oranı oluyor. Son dönemde bu rakamlara ilaveten refah payı da verilmesi dikkat çekiyor. Memurlar ve memur emeklisi de tıpkı SGK, Bağ-Kur emeklisi de gibi senede 2 kez zam alıyor. Tüm memurlar enflasyon farkına ilaveten toplu sözleşme alıyor. Enflasyon farkı burada, önceki dönemde uygulanan toplu sözleşme zammının üzerindeki 6 aylık farkı gösteriyor. 6 aylık enflasyon farkı yeni dönemde uygulanacak toplu sözleşme zammı ile hesaplanarak nihai memur zam oranı elde ediliyor. Ocak 2024 için toplu sözleşme zammı yüzde 15 olarak belirlendi.
KADEMELİ ZAM VE SEYYANEN ARTIŞ DA MASADA
Emekliye zam düzenlemesi için bütçe sınırlarını sonuna kadar zorlayacak olan Bakan Şimşek, kalıcı alım gücü artışı ve sürdürülebilir refahın sağlanabilmesi için tek haneli enflasyonun şart olduğunu vurguladı. Bu nedenle sıkı para politikaları ve koordineli maliye politikalarıyla adımlar atılıyor.
* Emekli zammı için de seyyanen artış ve kademeli zam formülü de masada.
* Özellikle düşük gelir grubu gözetilerek adımlar atılacak.
* Bütçenin el verdiği doğrultuda düzenlemeler yapılacak.
* Burada 'ücret artışı-enflasyon artışı' döngüsünü minimize edecek optimal seviyeler belirlenecek.
KÖK MAAŞ ZAMMI NE KADAR OLACAK?
Emekli maaşı zammı beklenen rakamların gerçekleşmesi durumunda refah payı hariç yüzde 38 civarında olacak. Bu rakama memur zammı referans olarak 10-12 puanlık bir refah payı eklenmesi masada olacak. Refah payının zam oranı şeklinde mi yoksa seyyanen zam olarak mı uygulanacağı konusu daha sonra netleşecek. Tüm hesaplar netleşince son kararı Erdoğan verecek.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI NE OLUR?
En düşük emekli maaşı 2023 yılında 2 zam alarak 3500 TL'den 7500 TL'ye yükseltildi. Bu düzeyin altında maaş alan emeklilerin maaşları Hazine desteği ile bu seviyeye tamamlanıyor. Örneğin kök maaşı 6000 TL olan bir emeklinin maaşına önce yüzde 4'lük ek ödeme ekleniyor. Kabaca 6240 TL olan bu tutara 1260 TL de Hazine desteği geliyor ve ödeme 7500 TL olarak yapılıyor. En düşük emekli maaşı artışı için Meclis düzenlemesi gerekiyor. Burada kanun teklifi hazırlandıktan sonra Meclis'e sunulacak. En düşük emekli maaşı için 10 bin 500 ila 11 bin 500 TL rakamları masada bulunuyor.
* En düşük emekli maaşı için kanun teklifi hazırlanacak
* Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'ndan geçecek
* Genel Kurul'da oylanacak ve yasalaşacak
* Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek
* Refah payı da benzer şekilde Meclis sürecine tabi tutulacak
ORTALAMA MEMUR MAAŞI 37 BİN TL AŞIYOR
Yapılacak zam ile birlikte ortalama memur maaşı 25 bin 15 liradan 37 bin 220 liraya yükselecek. Yani ortalama olarak her memurun maaşı 12 bin 185 lira artmış olacak. Temmuz zammı öncesi ortalama memur maaşı 14 bin lira civarında bulunuyordu. Öte yandan kesinleşen 5 aylık enflasyon farkı ve Aralık ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre 6 aylık memur zammı ile tablo tablo maaşlar netleşti:
DUL VE YETİMLER DE MAAŞ ZAMMI BEKLİYOR
Emekli ve memur zammı dul ve yetimlerin maaşını da artıracak. 4A ve 4B'den emekli aylığından hak sahibi olan dul, yetim emekli zammı ile, 4C'den hak sahibi olan dul yetim ise memur zammı kadar artış alacak. Dul ve yetimler 3/4, 2/4 ve 1/4 olmak üzere hisseleri oranında maaş alıyor.