Büyük kıtlık döneminde, İngilizlerin tüm karşı koymalarına rağmen Osmanlı, İrlanda’ya “nefes” oldu. Bu durum, İrlanda’da Osmanlı’ya karşı büyük bir sevgi ve vefa yarattı. Nitekim, yardımların ulaştığı Drogheda şehrinin halkı, Türk bayrağındaki ay-yıldızı şehrin ve bir asırdır İrlanda Ligi’nde oynayan Drogheda United takımının sembolü yaptı.

BÜYÜK KITLIK (PATATES KITLIĞI / 1845-1852)

İrlanda'da Büyük Kıtlık, yani İrlanda Patates Kıtlığı, 1845'te başlayıp 1852'de biten kitlesel açlık, hastalık ve göç dönemidir. İrlandalılar buna "Gorta Mor" (Büyük Açlık) ve "Drochshaol" (kötü yaşam) adını verdiler. Yaklaşık 1 milyon kişi öldü, hastalandı veya göç etti. Phytophthora infestans mantarı, halkın temel gıda maddesi olan patateslere bulaştı. Bu mantar, 1845'te ekilen patatesin %40'ını yok etti. Sonraki yıl ise tamamını bitirdi. Mantar sadece tarladaki patatesleri değil, ambarlardakileri de etkiledi. Bunun sonucunda halk yedi yıl boyunca açlık çekti. Kıtlık yedi yıl sonra bittiğinde, kentin nüfusu %20-25 azaldı. Kıtlık, İrlanda tarihinde bir dönüm noktası oldu. Adanın demografik, siyasi ve kültürel yapısı değişti. İrlandaca kullanımı azaldı. Çoğunluk İngilizce konuşmaya başladı. Ülke, Britanya'ya bağlı Birlikçiler ve bağımsızlık yanlısı Ulusalcılar olarak ikiye ayrıldı. Büyük Kıtlık sonucunda İrlanda milliyetçiliği yükselişe geçti. Katolik olan halk, Protestan kraliyet ailesine karşı nefret beslemeye başladı. Tüm bunlar, 20. yüzyılda İrlanda'nın bağımsızlığına giden yolun kilometre taşlarıdır. Günümüz tarihçileri, İrlanda tarihini kıtlık öncesi ve sonrası olarak ikiye ayırıyor.

OSMANLI'DAN EFSANEVİ YARDIM ELİ

Adadaki İngiliz ablukası kıtlığı yaydı. Dönemin Osmanlı Padişahı Abdülmecid, 1847'de İrlanda’ya yardım etmeye karar verdi. Padişah, İrlanda halkı için 5 bin İngiliz Sterlini yardım yapmak istediğini İngiliz hükûmetine bildirdi. Ancak Kraliçe Victoria, kendi vatandaşlarına sadece 2 bin Sterlin yardım ettiği için bu isteği geri çevirdi. İngilizler, yardımın 1000 Sterlin'e düşürülmesini rica etti. Padişah bu isteği kabul etti. Kalan 4 bin Sterlin değerinde buğdayı gemilerle İrlanda'ya gönderdi. İlk olarak Dublin Limanı'na yanaşan gemilerin yüklerini boşaltmasına Kraliçe Victoria izin vermedi. Fakat Osmanlılar, 50 km kuzeydeki Drogheda Limanı'na demirledi. Kraliçe ve İngiliz hükûmeti, bu yardımlar nedeniyle padişaha 25 Mayıs 1847 tarihli bir mektupla yazılı olarak teşekkür etti. İrlanda halkı da aynı şekilde, padişaha bir teşekkür mektubu yolladı.

AY-YILDIZLI ŞEHİR DROGHEDA VE LOZAN'DAKİ VEFASI

Drogheda Belediyesi, Osmanlı yardım malzemesini getiren gemilerin Drogheda Limanı’na yanaşmaları şerefine her yıl şenlikler düzenliyor. Böylece Osmanlı’ya minnetlerini dile getiriyorlar. Osmanlı yardımının etkisi büyük oldu. O kadar ki, Drogheda kentinin arması ay yıldız oldu. Dahası var: İrlanda’nın ünlü futbol kulübü Drogheda United’ın formasında da ay yıldız kullanılıyor. Yıl 1923, yer Lozan... Lozan görüşmelerini yapanlar arasında İrlanda delegeleri de vardı. Avrupalı delegeler sürekli aleyhimize oy kullanırken, sadece İrlandalılar bizden yana oy kullandı. Bu durum, Türk delegasyonunda bulunan meşhur şairimiz Yahya Kemal'in dikkatini çekti. Fırsat bulur bulmaz sordu: “Avrupalı devletler sürekli aleyhimize oy verirken, siz her seferinde lehimize oy kullanıyorsunuz; bunu niçin yapıyorsunuz?” Şu cevabı aldı: “Biz bir yandan açlık ve kıtlıktan kırılıp, bir yandan salgın hastalıklarla boğuşurken, Avrupalılardan hiçbir yardım ve destek görmedik. Bize sadece Osmanlılar yardım etti. Siz bize zor günlerimizde nasıl yardım ettinizse, biz de sizin zor günlerinizde öyle yardım etmek istiyoruz.” AHB Medya - Tarih Servisi AHB MEDYA WHATSAPP KANALI İÇİN TIKLAYIN