Konya, Selçuklu Devleti’nden günümüze uzanan medreseleri, zaviyeleri ve bu yapılara eşlik eden menkıbeleriyle Anadolu’nun en önemli tarih merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Şehirdeki birçok yapı yalnızca mimari özellikleriyle değil, yüzyıllardır anlatılan efsaneleriyle de dikkat çekiyor. Bu yapılardan biri olan Ali Gav Medresesi, taşıdığı gizemli hikâyelerle Konya tarihinin en ilgi çekici noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
Kılıçarslan Meydanı’nın arkasındaki Selçuklu mirası
Ali Gav Medresesi, Konya’nın merkezinde, Kılıçarslan Meydanı’nın hemen arka bölümünde yer alıyor. Selçuklu döneminden kalan bu yapı, günümüzde Konya Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren KOMEK kurs merkezi olarak kullanılıyor. Ancak medreseyi özel kılan yalnızca güncel işlevi değil, adının kaynağı ve bu ad etrafında şekillenen fetih menkıbesi oluyor.
Ali Gav Sultan kimdir?
Medreseye ismini veren Ali Gav Sultan, tarihî kaynaklarda hakkında sınırlı bilgi bulunan isimler arasında yer alıyor. 1285 yılı Salnamesi’nde veliler arasında adı geçse de, yaşamına dair net bilgiler bulunmuyor. İsminin kökeni ise dikkat çekiyor. Farsça “gâv” kelimesi “öküz” anlamına geliyor ve bu anlam, Ali Gav Medresesi’ne dair anlatılan menkıbeyle doğrudan ilişkilendiriliyor.
Öküz postlu fetih menkıbesi
En çok bilinen rivayete göre Selçuklu ordusu Konya’yı kuşattığı sırada şehri almakta zorlanır. Bunun üzerine Ali Gav Sultan olduğu kabul edilen bir derviş, öküz postuna bürünerek kale içine girer. Gece olduğunda ise kale kapılarını açar ve Konya’nın Türkler tarafından fethedilmesine öncülük eder. Bu nedenle yapı, tarih boyunca “Postinpuş” yani post giyenler zaviyesi olarak da anılmıştır.
Medresenin adı neden değişti?
Ali Gav Zaviyesi, zaman içerisinde Mahmudiye Medresesi adıyla da anılmıştır. Ünlü tarihçi İbrahim Hakkı Konyalı’ya göre, bir dönem zâviyede yaşanan olumsuz olaylar sonrası yapı Konya Valisi Avlonyalı Ferid Paşa tarafından Hadimli Hoca Mehmed Vehbi’ye verilmiştir. Yapı onarılarak medreseye dönüştürülmüş ve II. Mahmud döneminde adı Mahmudiye Medresesi olarak değiştirilmiştir.
